Η τελευταία εκτίμηση της Eurostat για το 2025 στέλνει ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό μήνυμα για τους κλιματικούς στόχους της Κύπρου.

Ενώ η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε κατά 17,5% την περίοδο 2015–2025, οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μειώθηκαν κατά 17,2%. Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι 23 από τα 27 κράτη μέλη κατάφεραν να συνδυάσουν οικονομική ανάπτυξη με μείωση των εκπομπών τους.

Η Κύπρος, δυστυχώς, συγκαταλέγεται στις μόλις 4 χώρες της ΕΕ όπου οι εκπομπές αυξήθηκαν κατά την ίδια περίοδο, καταγράφοντας άνοδο 10,7%.

Το γεγονός αυτό αναδεικνύει με σαφήνεια ότι η οικονομική μεγέθυνση από μόνη της δεν συνιστά δείκτη προόδου. Η πραγματική ανάπτυξη οφείλει να είναι συμβατή με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτές αποτυπώνονται στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, αλλά και με τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς κλιματικούς στόχους.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία αν ληφθεί υπόψη ότι η Κύπρος έχει δεσμευτικό στόχο για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στους τομείς εκτός Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) κατά 32% έως το 2030 (σε σχέση με το 2005). Ωστόσο, στο επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) ο ίδιος ο εθνικός σχεδιασμός προβλέπει μείωση μόλις 26%. Παρ' όλα αυτά, αντί οι εκπομπές να βρίσκονται ήδη σε τροχιά επίτευξης ακόμη και αυτού του χαμηλότερου στόχου, η χώρα καταγράφει αύξηση των συνολικών εκπομπών της κατά 10,7% σε μία δεκαετία που είναι καθοριστική για την μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα.

Πρέπει αν σημειωθεί ότι το ποσοστό του 10,7% περιλαμβάνει όλους τους τομείς και δραστηριότητες από τις οποίες προκύπτουν εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, δηλαδή αυτές εντός ΣΕΔΕ (παραγωγή ενέργειας και τσιμέντου) και εκτός ΣΕΔΕ (μεταφορές, απόβλητα, βιομηχανίες κ.α.).

Η πρόκληση για την Κύπρο γίνεται ακόμη μεγαλύτερη καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε ακόμη πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις. Τον Φεβρουάριο του 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την προκαταρκτική συμφωνία για την ενσωμάτωση ενός νέου δεσμευτικού ενδιάμεσου στόχου για το 2040, με μείωση των καθαρών εκπομπών κατά 90% σε σχέση με το 1990, ως βασικό βήμα προς την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.

Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, ουσιαστικές επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης και των βιώσιμων μεταφορών, καθώς και αποτελεσματικές πολιτικές που θα ευθυγραμμίζουν την οικονομική ανάπτυξη με την προστασία του κλίματος.

Η επιστημονική τεκμηρίωση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών δημόσιων πολιτικών. Η συστηματική παρακολούθηση των δεικτών εκπομπών και η αξιολόγηση της προόδου απέναντι στους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους είναι αναγκαία, ώστε η Κύπρος να επιταχύνει την πορεία της προς μια πραγματικά βιώσιμη και κλιματικά ουδέτερη οικονομία.